De verkiezingswinst van Péter Magyar wordt in Oekraïne met gejuich en ‘voorzichtig optimisme’ ontvangen. In Rusland is de toon een stuk killer: de onvoorwaardelijke steun voor Orbán is ingeruild voor een nuchtere analyse van zijn falen en Hongarije heet opeens een ‘onvriendelijk land’. Zo kijken beide landen naar het 'nieuwe' Hongarije.
Hongaarse en EU-vlaggen in HUNGEXPO Congres- en Beurscentrum in Boedapest, Hongarije, op 13 april 2026. Foto: ANP / Attila Kisbenedek / AFP
In Oekraïne werd de winst van Peter Magyar enthousiast ontvangen. ‘Hongarije zonder Orbán. Moskou zonder bondgenoot. Geweldig nieuws voor Pasen’, schreef Serhii Sternenko, militair blogger en sinds kort adviseur van het Oekraïense ministerie van Defensie, op X.
Met de winst van Magyar lijkt ook de band tussen Oekraïne en Hongarije, die in de afgelopen jaren erg slecht was, meteen weer te kunnen verbeteren. Dat bleek onder andere uit de felicitatie van president Zelensky. ‘Oekraïne heeft altijd gestreefd naar goede betrekkingen met iedereen in Europa en we staan klaar om onze samenwerking met Hongarije verder uit te bouwen’, schrijft hij op sociale media.
Geen vijanden
‘Niemand in Oekraïne heeft Hongarije of Hongaren ooit ook maar enigszins als vijand beschouwd’, schrijft journalist Illia Ponomarenko op X. ‘Niemand heeft ooit het voornemen gehad om Hongaarse soldaten naar een oorlog te sturen, of om Hongaren hun wapens, geld of wat dan ook af te nemen.’
‘Het enige wat we ooit nodig hebben gehad, is dat het hoofd van de Hongaarse regering, in tegenstelling tot Orbán, zich op Hongarije concentreert – en zich in deze oorlog niet openlijk aan de zijde van het Kremlin schaart, en de Europese defensie-inspanningen niet stelselmatig ondermijnt, onder meer door sancties tegen het Kremlin en Europese economische en militaire steun aan Oekraïne – dat tegen een veel sterkere agressor vecht – te blokkeren.’
Anderen kijken eerst de kat uit de boom. ‘Ik weet niet of de volgende Hongaarse regering ons welwillend gezind zal zijn. Of op zijn minst een goede buur’, schrijft de Oekraïense commandant Andri Illjenko op Facebook. ‘Toch is er sprake van voorzichtig optimisme. Zo kwam de toekomstige premier van Hongarije, Péter Magyar, tijdens de grootschalige invasie naar Oekraïne en maakte hij symbolische gebaren van solidariteit met Oekraïne. De tijd zal leren hoe het verder gaat.’
Magyar is pro-Hongaars, niet pro-Oekraïens
Ook redacteur Serhi Sydorenko van nieuwssite Evropeiska Pravda blijft sceptisch. ‘Viktor Orbán heeft ervoor gekozen zich op te werpen als openlijke vijand van Oekraïne, maar we moeten ons geen illusies maken dat Magyar zijn tegenpool is. Magyar is geen pro-Oekraïense politicus. Hij is pro-Hongaars.’
‘En dit jaar heeft Magyar – niet in de laatste plaats onder druk van Orbáns propaganda – een aantal uitspraken gedaan die negatief zijn voor Oekraïne. Zo heeft hij zich in het openbaar uitgesproken tegen elk scenario waarin onze toetreding tot de EU zou worden versneld.’ Dat maakt de nieuwe Hongaarse premier niet meteen anti-Oekraïens, constateert Sydorenko vanuit Boedapest, maar betekent wel dat Oekraïne zich constructief zal moeten opstellen richting Magyar om de relatie met Hongarije te verbeteren.
Kyiv zal concessies moeten doen
Dat betekent in de eerste plaats dat Oekraïne snel de Droezjba-pijpleiding zal moeten repareren, schrijft Sydorenko, ongeacht de bezwaren die Kyiv daar tegen heeft. ‘De nieuwe premier zal kunnen zeggen: het was Orbán die verantwoordelijk was voor het stopzetten van de olieleveringen, omdat hij geen overeenkomst met Oekraïne wilde sluiten. Maar ik wilde dat wel en heb het voor elkaar gekregen.’
Oekraïne zal ook de dialoog met Hongarije moeten aangaan over de rechten van de Hongaarse minderheid in Oekraïne, verwacht Sydorenko. Hoewel Magyar erkent dat deze groep niet wordt gediscrimineerd, zal hij alsnog met Kyiv in gesprek moeten over hoe de groep op de lange termijn beschermd kan blijven.
Oekraïne moet alsnog luisteren naar de belangen van Boedapest, maar met Magyar valt er waarschijnlijk een stuk makkelijker te praten.
Smeercampagne voor Orbán?
Of dat ook voor Rusland geldt, valt zwaar te bezien. In aanloop naar de Hongaarse verkiezingen werd Rusland ervan beticht een smeercampagne op sociale media te voeren om kiezers te beïnvloeden ten gunste van premier Viktor Orbán, met wie het land altijd goede betrekkingen onderhield. Volgens de Financial Times was de campagne, bedacht door het aan het Kremlin gelinkte Social Design Agency, erop gericht Orbán neer te zetten als de enige sterke leider die Hongarije als soevereine staat kon behouden, terwijl zijn tegenstander Péter Magyar werd weggezet als marionet van Brussel.
Die lijn werd in Russische media volgehouden tot en met de dag van de verkiezingen. Toen zondag nog onduidelijk was wie de winnaar zou worden, sprak het actualiteitenprogramma Vesti Nedeli ('Nieuws van de week') op de Russische staatstelevisiezender Rossija-1 nog van de 'vuilste [verkiezingen] in de geschiedenis' - een insinuatie dat de EU de uitslag zou manipuleren ten nadele van Orbán.
Moskou trekt de handen van Orbán af
Maar naarmate de einduitslag dichterbij kwam, werd de toon in de Russische media zienderogen milder. Net na het sluiten van de stembussen publiceerde de zakenkrant Kommersant een stuk van een correspondente ter plekke, die een zekere Zoltán opvoerde, een gewone Hongaarse kiezer. ‘Hongarije gaat niet de goede kant op’, foeterde hij. ‘De regering heeft 16 jaar de tijd gehad om de situatie te veranderen, en in die tijd heeft zij bewezen onbetrouwbaar te zijn. Ze streeft ernaar haar eigen leven te verbeteren, niet dat van de bevolking.’
In de ochtenduitzending van Vesti was dat zelfs de officiële verklaring voor de uitslag: de overwinning van Magyar werd toegeschreven aan 'ontevredenheid van de kiezers over binnenlandse problemen en economische moeilijkheden'.
Het persbureau TASS haalde de dag na de verkiezingen Gábor Stier aan, verbonden aan de Valdai Discussion Club, een aan het Kremlin verbonden denktank in Moskou. Hij verklaarde de uitslag door te wijzen op corruptie, een haperende economie in Hongarije en problemen in het openbaar bestuur. ‘Dit is niet waar de mensen van droomden’, aldus Stier.
Ook Fjodor Loekjanov, een buitenlandsbeleidsadviseur van het Kremlin, schreef maandag dat Orbans partij de nederlaag toch wel aan zichzelf te wijten had.'De economische situatie in Hongarije verbeterde niet [onder Orbán], en de beschuldigingen dat de eeuwige premier de talloze commerciële belangen om hem heen door de vingers zag, klonken steeds luider.'
Deze opvallende omslag in de Russische berichtgeving markeert een pragmatische koerswijziging. Waar de media aanvankelijk vasthielden aan het narratief van westerse inmenging en verkiezingsfraude om de naderende nederlaag van hun bondgenoot te verklaren, maakte dit snel plaats voor een nuchtere, bijna kritische probleemanalyse. Door de winst van Magyar plotseling toe te schrijven aan binnenlandse ontevredenheid, corruptie en economisch wanbestuur, lijkt Moskou de handen van de zinkende premier Orbán af te trekken.
Warme woorden uit Minsk, ijzige reactie uit Moskou
Dat wil echter niet zeggen dat Rusland opeens ingenomen is met de uitslag. Zo waarschuwde Kirill Dmitriev - onderhandelaar namens Poetin in de gesprekken over vrede in Oekraïne, en directeur van het Russische staatsinvesteringsfonds RDIF - nog dat Hongarije zijn keuze voor de EU-gezinde Magyar nog zal bezuren. ‘Dit zal de ineenstorting van de EU alleen maar versnellen. Kijk over 4 maanden of ik gelijk heb’, schreef hij op X.
Hoewel Moskou de uitslag erkent, hoeft Magyar niet te rekenen op felicitaties uit de Russische hoofdstad. ‘Wij sturen geen felicitaties naar onvriendelijke landen. En Hongarije is een onvriendelijk land; het steunt sancties tegen ons’, zei Kremlin-zegsman Dmitri Peskov. Wel voegde hij toe geïnteresseerd te zijn in het opbouwen van goede relaties met Hongarije, ‘net als met alle landen in Europa’.
Helemaal zonder felicitaties in het Russisch hoefde Péter Magyar het overigens niet te stellen: de Belarussische president Loekasjenko feliciteerde hem wel en wenste hem een goede gezondheid en succes. De Russische president Vladimir Poetin zelf heeft zich nog helemaal niet uitgelaten over de uitslag: hij was maandag druk met het ontvangen van zijn Indonesische collega Prabowo Subianto.
10 jaar RAAM: wij hebben uw hulp nodig
In 2026 bestaat RAAM 10 jaar. Het is geen vanzelfsprekendheid dat we blijven voortbestaan. Daarvoor hebben we uw hulp nodig. Met uw giften kunnen wij auteurs een bescheiden honorarium betalen, onderzoek doen en Kennisplatform RAAM overeind houden. Wij zijn een ANBI: uw gift is aftrekbaar van de belasting.



